Học Marketing nhưng làm IT: Xu hướng làm trái ngành của Gen Z trong thời đại số

Làm trái ngành: Xu hướng hay bất đắc dĩ?

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi chóng mặt, việc học một ngành nhưng làm một nghề khác – còn gọi là làm trái ngành – không còn là điều bất thường. Ngày càng nhiều bạn trẻ, đặc biệt là Gen Z, chọn con đường rẽ hướng nghề nghiệp, như học Marketing nhưng làm IT, học kế toán nhưng chuyển sang thiết kế đồ họa, hay học luật rồi theo đuổi công việc lập trình.

Vậy đâu là nguyên nhân đằng sau hiện tượng này? Là do định hướng nghề nghiệp ban đầu chưa phù hợp, hay do tác động từ dòng chảy của thị trường lao động công nghệ?

Khi định hướng nghề nghiệp truyền thống trở nên lỗi thời

Trước đây, định hướng nghề nghiệp được xem là kim chỉ nam trong hành trình học tập và phát triển sự nghiệp. Người ta kỳ vọng “học đúng ngành – làm đúng nghề” sẽ mang lại sự ổn định, thăng tiến và an toàn. Thế nhưng, với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, nhu cầu tuyển dụng và cả tư duy thế hệ mới, quan điểm này dường như không còn phù hợp với thực tế.

Ngày nay, việc làm trái ngành đang trở thành điều bình thường, thậm chí là lợi thế nếu bạn biết tận dụng kỹ năng đa lĩnh vực để phát triển sự nghiệp trong môi trường số.

Gen Z và thực trạng làm trái ngành

Theo báo cáo năm 2022 của Gallup, có tới 52% lao động toàn cầu đang làm công việc không đúng với chuyên ngành được đào tạo. Tại Việt Nam, khảo sát từ TopCV cho thấy khoảng 60% sinh viên tốt nghiệp đang làm trái ngành.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nhiều bạn trẻ lựa chọn ngành học ban đầu dựa vào điểm thi, định hướng từ gia đình, hoặc thiếu hiểu biết về chính bản thân. Chỉ khi bước vào thị trường lao động, họ mới bắt đầu khám phá lại bản thân, xác định lại mục tiêu sự nghiệp và chuyển hướng sang những công việc phù hợp hơn với kỹ năng, giá trị cá nhân và đam mê thực tế.

Những nguyên nhân chính dẫn đến chuyển ngành

1. Biến động từ thị trường và sự xuất hiện của các ngành nghề mới

Cách mạng công nghiệp 4.0 cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đang làm thay đổi cấu trúc ngành nghề. Nhiều công việc truyền thống như ngân hàng, kiểm toán, hành chính… đang bị tự động hóa. Trong khi đó, các lĩnh vực hot hiện nay như:

• Phân tích dữ liệu 
• Lập trình – phát triển phần mềm 
• UX/UI Design 
• Blockchain 
• Digital Marketing chuyên sâu 

… lại đang bùng nổ về nhu cầu tuyển dụng và mang lại mức thu nhập hấp dẫn.

Một báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dự đoán: Đến năm 2025, 85 triệu việc làm truyền thống sẽ biến mất, nhưng sẽ có thêm 97 triệu việc làm mới, chủ yếu liên quan đến công nghệ và kỹ năng số.

2. Tỉnh thức nghề nghiệp sau trải nghiệm thực tế

Không ít bạn trẻ chỉ nhận ra sự “lệch pha” giữa ngành học và sở thích sau khi đi thực tập hoặc đi làm. Lúc này, việc chuyển hướng không còn bị coi là thất bại mà được nhìn nhận như một quyết định sáng suốt, nếu được lên kế hoạch cẩn thận và có sự chuẩn bị về kỹ năng chuyển đổi.

Học Marketing, làm IT: Không phải ngẫu nhiên

Việc học ngành này nhưng chọn làm ngành khác không chỉ là xu hướng nhất thời. Nó thể hiện sự thích nghi nhanh của người trẻ với những thay đổi trong thị trường lao động hiện đại. Một người học Marketing nhưng chuyển sang IT có thể vì:

• Sự yêu thích công nghệ và logic 
• Nhu cầu thị trường và mức lương hấp dẫn 
• Mong muốn môi trường làm việc năng động, sáng tạo 
• Kỹ năng tự học và linh hoạt chuyển đổi 

Làm trái ngành: Nên hay không?

Không có công thức chung cho thành công. Quan trọng là bạn hiểu rõ mình muốn gì, giỏi ở đâu và ngành nào đang thực sự cần bạn. Việc làm trái ngành sẽ hiệu quả nếu bạn:

• Chủ động học hỏi kỹ năng mới 
• Có tư duy mở và sẵn sàng thay đổi 
• Tận dụng được nền tảng ngành học cũ để làm lợi thế cạnh tranh

Làm trái ngành không còn là “lỗi sai định hướng” mà đang trở thành chiến lược nghề nghiệp thông minh trong thời đại số. Hãy linh hoạt, chủ động và tỉnh táo trước dòng chảy nghề nghiệp, bởi thành công không phụ thuộc vào ngành bạn học, mà là ở cách bạn ứng dụng kỹ năng và tư duy để tạo giá trị trong thế giới thực.

Bạn đang tìm kiếm công việc phù hợp với kỹ năng thật sự của mình?
Đừng lo nếu bạn đang làm trái ngành – điều quan trọng là biết mình đang giỏi điều gì và sẵn sàng học hỏi.

Tham khảo cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng chuyển ngành hoặc nhận tư vấn chuyên sâu tại:
https://hrpartnering.vn/
0909 326 645
info@hrpartnering.vn